Msaada wa PMS na PCOS

Dalili za kabla ya hedhi (PMS) na ugonjwa wa ovari zenye vifuko vingi (PCOS) ni hali mbili tofauti zinazowaathiri wanawake wengi. Mfamasia wetu na timu yetu ya lishe hutoa msaada wa siri na wa vitendo kuhusu chakula, mtindo wa maisha na kufuatilia dalili, sambamba na huduma ambayo daktari wako anakupa.

Nenda kwa PMS · Nenda kwa PCOS

Dalili za kabla ya hedhi (PMS)

PMS ni kundi la dalili za kimwili na za kihisia zinazojitokeza siku chache au wiki moja kabla ya hedhi na kupungua hedhi inapoanza. Wanawake wengi huona mabadiliko fulani; kwa baadhi yao huwa makali kiasi cha kuvuruga maisha ya kila siku.

Kwa nini hutokea

Viwango vya homoni hupanda na kushuka katika mzunguko wa hedhi. Ubongo na mwili wa baadhi ya wanawake ni nyeti zaidi kwa mabadiliko haya ya kawaida, jambo linaloathiri kemikali za ubongo zinazohusiana na hisia, usawa wa maji mwilini na maumivu.

Dalili za kawaida

  • Mabadiliko ya hisia, hasira ya haraka, wasiwasi au huzuni
  • Uchovu na usingizi duni
  • Tumbo kujaa, matiti kuuma, maumivu ya kichwa
  • Hamu ya vyakula fulani na mabadiliko ya hamu ya kula

PMS au PMDD?

Premenstrual dysphoric disorder (PMDD) ni aina kali, yenye huzuni kubwa, wasiwasi, hasira au kukata tamaa kabla ya hedhi. Inahitaji tathmini na matibabu ya daktari. Ikiwa una mawazo ya kujidhuru, tafuta msaada mara moja.

Utambuzi

Weka shajara ya dalili kwa angalau mizunguko miwili: mtindo unaojitokeza kabla ya hedhi na kuisha inapoanza unaashiria PMS. Daktari pia ataangalia sababu nyingine kama matatizo ya tezi au msongo mkubwa wa mawazo (depression).

Njia za matibabu

Madaktari wanaweza kupendekeza mabadiliko ya mtindo wa maisha, tiba za mazungumzo kama tiba ya utambuzi na tabia (CBT), njia za homoni kama baadhi ya vidonge vya uzazi wa mpango, au dawa nyingine za kuandikiwa kwa dalili kali.

Lishe na mtindo wa maisha kwa PMS

  • Kula milo ya mara kwa mara na yenye uwiano; milo midogo kila saa 2 hadi 3 inaweza kusaidia kwa hamu ya vyakula na nguvu.
  • Weka nafaka nzima, maharagwe, mboga za kijani, maziwa au mtindi, samaki na matunda.
  • Punguza chumvi, pombe na kafeini katika wiki kabla ya hedhi.
  • Fanya mazoezi mara kwa mara: kutembea, kucheza densi au yoga kunaweza kupunguza mabadiliko ya hisia na tumbo kujaa.
  • Linda usingizi wako na tenga muda wa kudhibiti msongo wa mawazo.

Ushahidi kuhusu virutubisho kwa PMS umechanganyika na kwa ujumla ni dhaifu, kwa hivyo mfamasia wetu atakushauri binafsi, akizingatia dalili zako, lishe yako na dawa au njia ya uzazi wa mpango unayotumia.

Ugonjwa wa ovari zenye vifuko vingi (PCOS)

PCOS ni hali ya kawaida ya homoni inayoathiri jinsi ovari zinavyofanya kazi na jinsi mwili unavyoshughulikia insulini. Ni hali ya muda mrefu inayoweza kudhibitiwa vizuri.

Kinachotokea mwilini

  • Kutoa yai kusikokuwa kwa kawaida: hedhi inaweza kuwa isiyo ya mpangilio, ya nadra au kutokuwepo.
  • Athari za juu za homoni za kiume (androgen): nywele nyingi usoni au mwilini, chunusi, au nywele za kichwa kupungua.
  • Usugu wa insulini: mwili unahitaji insulini zaidi kudhibiti sukari ya damu, jambo linaloongeza hatari ya kuongezeka uzito, kisukari cha aina ya 2 na magonjwa ya moyo.

Licha ya jina lake, si lazima uwe na vifuko kwenye ovari ili uwe na PCOS.

Utambuzi

Daktari hutambua PCOS kwa kutumia vigezo vilivyokubaliwa kimataifa: mzunguko usio wa mpangilio, dalili au vipimo vya damu vinavyoonyesha homoni za kiume za juu, na wakati mwingine picha ya ultrasound au kipimo cha damu cha akiba ya mayai. Hali nyingine, kama matatizo ya tezi, zinahitaji kuondolewa.

Uzazi

Wanawake wengi wenye PCOS hupata mimba, baadhi kwa msaada wa kitabibu. Ikiwa unajaribu kupata mtoto na mzunguko wako si wa mpangilio, au hujapata mimba baada ya miezi 12 (miezi 6 ikiwa una zaidi ya miaka 35), mwone daktari. Kuna matibabu madhubuti ya uzazi yanayoandikwa na daktari. Kuwa mwangalifu na bidhaa zinazotangazwa kama matibabu ya uzazi kwa PCOS: ushahidi hauungi mkono madai hayo.

Njia za matibabu

Huduma hupangwa kulingana na malengo ya kila mwanamke na inaweza kujumuisha msaada wa mtindo wa maisha, dawa zinazoandikwa na daktari wako kurekebisha mzunguko, kupunguza nywele nyingi au kuboresha jinsi mwili unavyoitikia insulini, na matibabu ya uzazi yanapohitajika.

Lishe na mtindo wa maisha kwa PCOS

  • Mtindo bora wa maisha husaidia hata bila kupungua uzito; hakuna "lishe ya PCOS" moja iliyothibitishwa kuwa bora kuliko nyingine.
  • Jenga milo kuzunguka mboga, maharagwe na dengu, nafaka nzima, samaki, mayai na nyama isiyo na mafuta mengi, na matunda badala ya peremende.
  • Punguza vinywaji vyenye sukari, mkate mweupe na vitafunio vya kukaangwa.
  • Lenga mazoezi ya mwili ya mara kwa mara, yakiwemo mazoezi ya kuimarisha misuli.
  • Ikiwa unapanga kupata mimba, zungumza na daktari au mfamasia wako kuhusu maandalizi kabla ya ujauzito.
  • Pima mara kwa mara shinikizo la damu, sukari ya damu na kolesteroli.

Virutubisho vingi vinatangazwa kwa ajili ya PCOS, lakini mwongozo wa kimataifa wa PCOS unaona ushahidi ni mdogo na hauna uhakika na haupendekezi aina au dozi maalum. Mfamasia wetu atakupa ushauri wa kweli na binafsi badala ya orodha ya kawaida.

Jinsi HealthSpot inavyoweza kusaidia

  • Mazungumzo ya siri na mfamasia wetu kupitia WhatsApp au simu
  • Msaada wa kuweka shajara ya dalili au ya mzunguko na kujiandaa kwa miadi ya daktari wako
  • Mpango binafsi wa lishe na mtindo wa maisha kwa PMS au PCOS
  • Msaada wa kupata chochote ambacho mfamasia wetu anakupendekezea

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara

Je, kuna kirutubisho kinachoponya PCOS?

Hapana. PCOS ni hali ya muda mrefu. Msaada wa mtindo wa maisha na matibabu kutoka kwa daktari wako ndio msingi; ushahidi kuhusu virutubisho ni mdogo.

Je, virutubisho vinaweza kunisaidia kupata mimba nikiwa na PCOS?

Hakuna kirutubisho kilichothibitishwa kutibu ugumba unaohusiana na PCOS. Mwone daktari: kuna matibabu madhubuti ya uzazi yanayoandikwa na daktari.

Nitajuaje kama ni PMS au kitu kingine?

Weka shajara kwa mizunguko miwili na uipeleke kwa daktari wako. Dalili zinazokuwepo mwezi mzima zinaashiria sababu nyingine.

Je, naweza kutumia virutubisho pamoja na kidonge changu cha uzazi wa mpango?

Baadhi ya bidhaa zinaweza kuingiliana na njia za homoni za uzazi wa mpango. Daima muulize mfamasia wetu kwanza.

Wakati wa kumwona daktari

Mwone daktari kwa hedhi nzito sana au yenye maumivu makali, kutokwa damu kati ya hedhi au baada ya tendo la ndoa, kukosa hedhi kwa miezi 3 au zaidi (bila kuwa mjamzito), kuongezeka haraka kwa nywele mwilini au sauti kuwa nzito, au dalili zinazokuzuia kuishi kawaida. Ikiwa PMS au PMDD inakuletea mawazo ya kujidhuru, piga 999 au 112 au nenda kwenye idara ya dharura.
Ukurasa huu ni taarifa ya jumla ya afya. Hauchukui nafasi ya ushauri wa daktari au mfamasia wako, na HealthSpot haitambui wala kutibu PMS au PCOS.

Marejeo

  1. Teede HJ et al. International evidence-based guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome. 2023.
  2. NHS. Premenstrual syndrome (PMS). Reviewed June 2024.
  3. National Association for Premenstrual Syndrome. Guidelines on premenstrual syndrome.